Bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ – “Hung thần” khiến mẹ nào cũng lo sợ

0

Bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 3 tuổi là bệnh phổ biến, thường do cảm lạnh hoặc nhiễm lạnh do mồ hôi ngấm ngược. Bệnh hay tái đi tái lại và gây biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ, mời cha mẹ cùng tham khảo.

Những con số “biết nói” về bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ

Theo một số thống kê thì tỷ lệ trẻ em dưới 3 tuổi mắc bệnh viêm phổi ở Đông Nam châu Á với tỷ lệ là 0,36 đợt/trẻ/năm. Việt Nam xếp vị trí thứ 9 thế giới với tổng số trẻ mới mắc hàng năm là 2,9 triệu trẻ, trong đó có khoảng 4000 trẻ em Việt Nam tử vong vì viêm phổi.

Bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ rất nguy hiểm, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của bé.

Ở nước ta, theo các số liệu thống kê thì viêm phổi chính là nguyên nhân hàng đầu trong các nguyên nhân gây tử vong ở trẻ em, chiếm tỷ lệ 1/3. Hàng năm trung bình tần suất mắc nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính của mỗi trẻ là từ 4 – 5 lần.

Vì vậy, người ta có thể nói rằng có 3 “hung thần” đối với sức khỏe trẻ em ở các nước đang phát triển là viêm phổi, tiêu chảy và suy dinh dưỡng.

Đâu là nguyên nhân gây bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ?

Do hệ hô hấp và miễn dịch của trẻ em còn non yếu cộng với việc thời tiết lạnh khiến các loại vi khuẩn dễ dàng xâm nhập và gây bệnh. Nguyên nhân hàng đầu gây bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ là do vi khuẩn S.pneumonia chiếm tới khoảng 30-50% trường hợp.

Tiếp đó là vi khuẩn H. influenzae type b, S.aureus và K.pneumonia. Trẻ bị nhiễm các loại virus cúm A, B, lâu ngày không được điều trị cũng sẽ tăng nguy cơ viêm phổi hơn.

Vậy biểu hiện của bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ là gì?

Bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ thường có các biểu hiện rất đa dạng và phức tạp:

  • Giai đoạn sớm: bé có thể chỉ có sốt nhẹ, ho húng hắng, chảy nước mắt và nước mũi, khò khè, ăn kém, bỏ bú, quấy khóc…
  • Giai đoạn sau: Do cha mẹ chủ quan, trẻ không được điều trị đúng và theo dõi sát sao, bệnh có thể diễn biến nặng hơn.

Biểu hiện chủ yếu như: sốt cao, ho tăng lên, có đờm, khó thở, thở nhanh, rút lõm lồng ngực, bỏ bú hoặc bú kém, tím môi, tím đầu chi… Trẻ có thể bị tiêu chảy, nôn, đau bụng. Tình trạng này kéo dài sẽ khiến não thiếu oxy cung cấp, trẻ hôn mê li bì hoặc bị kích thích, co giật…

Thở nhanh và thở gắng sức là phản ứng bù trừ nhưng cơ thể trẻ không thể đáp ứng mãi. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể dẫn đến suy hô hấp, kiệt sức, nhịp thở chậm dần rồi ngưng thở.

Trẻ thở nhanh và sốt cao là dấu hiệu điển hình nhất của bệnh viêm phổi.

Đối với trẻ dưới 5 tuổi, tiêu chuẩn thở nhanh theo phân loại của WHO mà cha mẹ phải nằm lòng như sau:

  • Nhịp thở ≥ 60 lần/phút đối với trẻ dưới 2 tháng tuổi.
  • Nhịp thở ≥ 50 lần/phút đối với trẻ từ 2 tháng – 12 tháng tuổi.
  • Nhịp thở ≥ 40 lần/phút đối với trẻ từ 1 – 5 tuổi .

Để đếm chính xác nhịp thở của bé mẹ nên để lúc trẻ nằm yên hoặc khi ngủ. Dùng đồng hồ có kim giây để đếm trong vòng 1 phút nhịp thở của trẻ.

Khi bé mắc phải những triệu chứng trên thì tốt nhất mẹ nên đưa bé đến gặp bác sĩ ngay để được chẩn đoán, tránh để tình trạng bệnh tiến triển nặng hơn, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của trẻ.

Đặc biệt với trẻ dưới 3 tuổi đang có dấu hiệu bị bệnh viêm phổi, cha mẹ cần theo dõi sát sao hơn. Vì đây là độ tuổi hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, khi bị bệnh về đường hô hấp thường diễn tiến nhanh và dễ biến chứng hơn trẻ lớn.

Biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ

Sau khi đã theo dõi, nhận thấy trẻ có khả năng bị viêm phổi. Cha mẹ cần cho trẻ đến thăm khám tại các cơ sở y tế và điều trị kịp thời tránh để lâu gây biến chứng.

Biến chứng bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ rất nguy hiểm và có nguy cơ tử vong.

Bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ có nguy cơ gây biến chứng cao và rất nguy hiểm như:

  • Phù phổi cấp: nhận biết con bị phù phổi cấp dựa vào các biểu hiện như mặt xanh tím, khó thở, ra nhiều mồ hôi…
  • Nhiễm khuẩn huyết: Vi khuẩn từ phổi xâm nhập vào hệ tuần hoàn dẫn đến nhiễm trùng máu, gây sốc nhiễm trùng.
  • Viêm màng não: đây là bệnh cơ hội nguy hiểm nhất khi trẻ bị viêm phổi do hệ miễn dịch của trẻ rất yếu.
  • Tràn mủ màng phổi, tràn khí màng phổi: bé sẽ sốt cao, ho nhiều, cơ thể suy nhược, khó thở, đau ngực,… khi trẻ gặp phải biến chứng này thì rất khó điều trị.

Tất cả các biến chứng trên đều rất nguy hiểm và có khả năng tử vong. Do vậy, các mẹ phải hết sức thận trọng với các bệnh về hô hấp của con, đặc biệt vào mùa đông là mùa trẻ dễ mắc viêm phổi nhất.

Có thể chăm sóc trẻ bị viêm phổi tại nhà không?

Đối với bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ, không phải lúc nào cũng cần nhập viện mà vẫn có thể được bác sĩ chỉ định điều trị tại nhà. Lúc này, 4 công việc cần phải làm là:

Cha mẹ cần chú ý khi chăm sóc trẻ bị viêm phổi tại nhà.

Cho trẻ uống kháng sinh thích hợp: là điều quan trọng nhất để trẻ có thể khỏi bệnh. Khi được bác sỹ chỉ định, cha mẹ cần nhận biết đúng dạng thuốc cho trẻ uống, liều lượng, số lần uống trong ngày và thời gian cho trẻ uống thuốc.

Điều trị các triệu chứng kèm theo (sốt, khò khè, …) theo hướng dẫn của thầy thuốc.

Biết cách chăm sóc trẻ tại nhà:

  • Tăng cường cho trẻ ăn, bú đủ chất. Thông thoáng mũi trẻ bằng cách dùng nước muối sinh lý nhỏ mũi để trẻ có thể bú, ăn dễ dàng hơn.
  • Cho trẻ uống nhiều nước để làm loãng đàm, dịu họng – giảm ho và tránh mất nước.

Điều trị ho cho trẻ hợp lý

Ho là vấn đề mà các bậc cha mẹ rất quan tâm. Tuy nhiên, cha mẹ cần lưu ý ho chính là 1 phản xạ có lợi để tống đàm dãi ra ngoài, giúp đường thở được thông thoáng cho trẻ có thể hít thở dễ dàng.

Ho là 1 phản xạ có lợi giúp đường thở thông thoáng dễ dàng.

Vì vậy không nên lạm dụng các loại thuốc ho để ngăn chặn, kìm hãm phản xạ có lợi này của trẻ. Chỉ khi nào trẻ ho nhiều dẫn đến những hậu quả xấu cho trẻ như nôn ói, mất ngũ, đau tức ngực, đau rát họng, … cha mẹ có thể cho trẻ dùng các thuốc ho an toàn.

Theo các Bác sỹ Chuyên khoa Nhi khuyến cáo: Với trẻ sơ sinh, cha mẹ nên dùng các loại dược thảo đã từng được lưu truyền rất rộng rãi trong dân gian: tắc chưng đường phèn, húng chanh, mật ong, gừng, hoa hồng bạch… Với những trẻ lớn hơn, hoặc đã có tiền sử viêm nhiễm đường hô hấp, cha mẹ nên dùng các loại thuốc ho có thành phần chính là thảo dược an toàn, lành tính và phù hợp cho trẻ em.

Mẹ nên cho trẻ sử dụng thuốc ho thảo dược để điều trị ho an toàn, hiệu quả.

Trên đây là một số thông tin cần thiết giúp cha mẹ có thể đối phó kịp thời với bệnh khi con em mình đang có nguy cơ mắc bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ. Khi thấy trẻ có những dấu hiệu bất thường như: tím tái, nôn ói, thở nhanh, sốt cao, co giật… cha mẹ nên cho trẻ đi khám và tham khảo ý kiến của bác sỹ để điều trị kịp thời.

Lưu ý: không tự ý cho trẻ sử dụng kháng sinh trước bất kỳ tình trạng viêm đường hô hấp nào ở trẻ nhỏ khi chưa có sự đồng ý của bác sỹ.

Bác sỹ Chuyên khoa Nhi đang trực và sẵn sàng trả lời các thắc mắc của mẹ về tình trạng bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ.

ĐẶT CÂU HỎI CHO BÁC SỸ:

Có thể mẹ quan tâm: